Impressie PIANOo-congres 2025
Op donderdag 5 juni 2025 vond de 19e editie van het PIANOo-congres plaats in het Amare Theater in Den Haag. Deze editie was extra bijzonder vanwege het 20-jarig jubileum van PIANOo. Onder het thema ‘Het is de toon die de muziek maakt’ kwamen meer dan 800 inkoopprofessionals uit het hele land samen.
De dag begon met een plenaire opening onder leiding van dagvoorzitter Fiona Yauw, muzikaal begeleid door een pianist van het Koninklijk Conservatorium. Er werd stilgestaan bij 20 jaar PIANOo, met videoboodschappen van verschillende inkoopprofessionals die terugblikten op belangrijke momenten en tegelijk vooruitkeken naar de toekomst.
In gesprekken met PIANOo-teammanagers werd benadrukt dat de organisatie zich blijft richten op het bieden van betrouwbare informatie en het waarborgen van kwaliteit. Ook kwam naar voren dat aanbesteden steeds meer verschuift van een bureaucratisch proces naar een strategisch instrument om maatschappelijke doelen te realiseren. Tegelijkertijd zijn Europese aanbestedingsregels in ontwikkeling, waarbij input uit de praktijk actief wordt opgehaald.
Het plenaire programma werd afgesloten door Mimoun Oaissa, die met een interactieve en energieke sessie het belang van samenwerking en persoonlijke betrokkenheid benadrukte.
In de rest van het programma konden deelnemers kiezen uit 25 deelsessies over actuele thema’s zoals jurisprudentie, Europese wetgeving, AI en maatschappelijk verantwoord inkopen. Deze sessies boden zowel inhoudelijke verdieping als praktische handvatten. Tussendoor was er volop ruimte om te netwerken, ervaringen uit te wisselen en bij te dragen aan de ontwikkeling van nieuwe Europese richtlijnen. Ook waren er aanvullende activiteiten, zoals een terugblik op 20 jaar PIANOo en ontmoetingen met regiomanagers.
De volledige terugblik van het PIANOo-congres 2025 lees je terug op onze website.
Verslagen deelsessies 2025
De deelsessie ‘De impact van de UAV-GC 2025 voor de inkoper’ stond in het teken van de herziene UAV-GC, die sinds januari 2025 van kracht is. Rob Luiten van CROW lichtte toe dat deze nieuwe voorwaarden invloed hebben op de keuze van contractvormen en de manier waarop informatie wordt gedeeld. Dit vraagt om goede voorbereiding en afstemming tussen opdrachtgever en opdrachtnemer.
Een belangrijk thema is het informatierisico: de opdrachtgever is verantwoordelijk voor de juistheid en volledigheid van de verstrekte informatie, en moet kunnen aantonen dat hij zorgvuldig heeft gehandeld. Tegelijkertijd wordt van beide partijen een actievere en meer samenwerkende houding verwacht. Ook zijn de regels rond aansprakelijkheid aangepast, mede in lijn met de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.
Tot slot werd benadrukt dat de UAV-GC niet in alle gevallen de beste contractvorm is. Het maken van een bewuste keuze, passend bij het project, blijft essentieel.
De deelsessie ‘Flexibele contracten: daar zit muziek in!’ draaide om de vraag hoe je contracten flexibel maakt zonder juridische risico’s te vergroten. Sprekers benadrukten dat contracten moeten kunnen meebewegen met veranderende omstandigheden.
Een belangrijk hulpmiddel hierbij is het ‘goud-zilver-brons’-model, waarmee verschillende niveaus van zekerheid en flexibiliteit worden aangebracht. Dit helpt om risico’s te spreiden en tegelijk ruimte te houden voor innovatie en samenwerking. Daarnaast werd toegelicht dat de Aanbestedingswet vaak meer ruimte biedt dan gedacht, bijvoorbeeld via wijzigingsclausules, minicompetities en het Dynamisch Aankoopsysteem (DAS). Wel is het belangrijk om keuzes goed vast te leggen en waar nodig maatwerk toe te passen.
Ook het belang van dialoog kwam aan bod: hoewel dit tijd kost, kan het juist leiden tot betere en duurzamere contracten.
De belangrijkste boodschap van de sessie is dat flexibiliteit vraagt om bewuste keuzes, goede onderbouwing en vooruitdenken. Door ruimte in te bouwen, afwijkingen zorgvuldig te documenteren en gebruik te maken van de mogelijkheden binnen de wet, kunnen contracten toekomstbestendiger worden gemaakt.
De deelsessie ‘Verdiepingssessie veilig inkopen: succesvolle invoering ABRO 2025’ ging in op de invoering van de Algemene Beveiligingseisen voor Rijksoverheidsopdrachten (ABRO).
De invoering brengt vooral procesmatige veranderingen met zich mee voor opdrachtgevers, behoeftestellers en inkopers. Volgens Ron Nulkes blijven de uitgangspunten grotendeels hetzelfde, maar komen er twee belangrijke vernieuwingen: één uniforme set beveiligingseisen en één centraal loket voor leveranciers via het Nationaal Bureau Industrieveiligheid (NBIV).
In de sessie werd toegelicht hoe een ABRO-onderzoek werkt. Opdrachtgevers beoordelen eerst zelf of er risico’s zijn voor de nationale veiligheid, met behulp van een quickscan en risicoanalyse. Als risico’s niet intern kunnen worden beperkt, wordt het NBIV ingeschakeld voor onderzoek. Op basis van de uitkomst kan worden besloten een opdracht wel of niet te gunnen.
Voor de implementatie werd geadviseerd om nu al rekening te houden met de ABRO in contracten en aanbestedingsplanning, mede omdat onderzoeken gemiddeld enkele maanden kunnen duren. De belangrijkste boodschap: bereid je tijdig voor en houd er rekening mee dat beveiligingseisen niet onderhandelbaar zijn.
De deelsessie ‘Van data naar dialoog: hoe het gebruik van data de samenwerking verbetert’ liet zien hoe aanbestedingsdata kan bijdragen aan betere samenwerking en resultaten.
Wout Groeneveld benadrukte dat er veel waardevolle data beschikbaar is, maar dat deze nog te weinig wordt benut. Door data uit onder andere TenderNed te analyseren, kunnen organisaties hun tendertrajecten evalueren en verbeteren. Dit helpt bij betere strategische keuzes en effectievere go/no-go-beslissingen. Ook voor kleinere of nicheorganisaties is datagedreven werken waardevol, mits het wordt aangepast aan de eigen schaal en behoeften.
Rick den Ridder liet zien dat ook aanbestedende diensten met bestaande data hun voordeel kunnen doen, bijvoorbeeld door inzicht te krijgen in het aantal inschrijvers of het effect van het moment van publiceren.
De belangrijkste boodschap: datagedreven werken hoeft niet complex te zijn. Door data bewust te gebruiken, te reflecteren op processen en kleine verbeteringen door te voeren, kunnen organisaties hun samenwerking versterken en beter aansluiten op de markt.
De deelsessie ‘Ketenverantwoordelijkheid (ISV) in de gunning: het kan!’ liet zien hoe Internationale Sociale Voorwaarden (ISV) effectiever kunnen worden toegepast in aanbestedingen.
Waar ISV in de praktijk vaak als uitvoeringsvoorwaarde wordt gebruikt, blijkt uit onderzoek dat de grootste impact ontstaat door deze te combineren met gunningscriteria. Toepassing als selectiecriterium is minder effectief.
Aan de hand van praktijkvoorbeelden van de gemeente Amsterdam werd duidelijk hoe dit werkt. Door ISV op te nemen in gunningscriteria, bijvoorbeeld bij aanbestedingen voor elektrische voertuigen en koffie, ontstaat meer invloed op de keten. Dit leidde onder andere tot betere samenwerking in de keten, meer transparantie over herkomst en verbeterde arbeidsomstandigheden. Belangrijke succesfactoren zijn goed marktonderzoek, realistische criteria, voldoende weging en het betrekken van experts.
Tot slot werd benadrukt dat ketenverantwoordelijkheid ook in de praktijk haalbaar is. Door de dialoog met leveranciers aan te gaan en stapsgewijs te werken, kunnen organisaties concrete verbeteringen realiseren. De belangrijkste boodschap: begin klein, maar begin – het kan.
Praktische informatie